Toegankelijkheid
Toegankelijkheidsverklaring maken: wat moet erin en waar zet je hem?
Wat de ACM en AFM van een toegankelijkheidsverklaring verwachten, welke onderdelen je verstandig toevoegt en waarom een eerlijke verklaring sterker is dan een mooie.
In het kort
- Aanbieders van e-handels- en bankdiensten die onder de European Accessibility Act vallen, moeten een toegankelijkheidsverklaring publiceren.
- Volgens de ACM beschrijft de verklaring hoe de dienst werkt, hoe die samengaat met hulpmiddelen en hoe je aan de regels voldoet.
- De verklaring moet makkelijk te vinden en zelf toegankelijk zijn, en je moet hem ook mondeling aanbieden.
- Overheidsorganisaties vallen onder een eigen regeling met een verplicht model en een openbaar register.
- Een verklaring is geen keurmerk: ze moet kloppen met de werkelijke staat van je website.
Een toegankelijkheidsverklaring is een pagina waarop je uitlegt hoe je website of app werkt voor mensen met een beperking, hoe hij samengaat met hulpmiddelen zoals screenreaders en hoe je aan de toegankelijkheidseisen voldoet. Valt je webshop of online dienst onder de European Accessibility Act, dan is zo’n verklaring verplicht. Zet hem op een plek die bezoekers makkelijk vinden, maak hem zelf toegankelijk en bied hem ook mondeling aan.
Klinkt eenvoudig, maar in de praktijk zie je vaak twee uitersten: een gekopieerde standaardtekst die niets zegt, of een verklaring die belooft dat alles perfect is. Hieronder lees je wat de toezichthouders vragen, wat je verstandig toevoegt en hoe je de verklaring eerlijk houdt. Dit is praktische uitleg, geen juridisch advies.
Wanneer is een toegankelijkheidsverklaring verplicht?
Sinds 28 juni 2025 moeten bedrijven die onder de European Accessibility Act vallen een toegankelijkheidsverklaring publiceren. Het gaat dan vooral om aanbieders van e-handelsdiensten, zoals webshops en boekingssites, en van bank- en financiële diensten. Micro-ondernemingen met minder dan 10 medewerkers en maximaal 2 miljoen euro jaaromzet zijn vrijgesteld van de toegankelijkheidseisen. Twijfel je of je eronder valt, lees dan eerst valt mijn bedrijf onder de European Accessibility Act?
Werk je voor een gemeente, provincie of andere overheidsorganisatie? Dan geldt een aparte regeling, met een verplicht model, statussen van A tot en met E en een openbaar register. Daarover lees je meer op de pagina over de toegankelijkheidsverklaring van DigiToegankelijk. Dit artikel gaat over bedrijven onder de EAA; haal de twee regelingen niet door elkaar.
Wat moet er volgens de ACM in?
De ACM beschrijft de verplichte kern in drie onderdelen. Je verklaring legt uit:
- hoe je dienst werkt, bijvoorbeeld hoe iemand een product zoekt, bestelt en betaalt;
- hoe de dienst samengaat met hulpmiddelen, zoals screenreaders, vergroting of bediening met alleen het toetsenbord;
- hoe je aan de toegankelijkheidsregels voldoet.
Daarnaast stelt de ACM eisen aan de vorm: de verklaring staat op je website en in je app, is makkelijk te vinden, is zelf toegankelijk en wordt ook mondeling aangeboden, bijvoorbeeld als geluidsfragment. De AFM vraagt voor financiële diensten hetzelfde: schriftelijk én mondeling beschikbaar en actueel zolang de dienst wordt aangeboden.
Wat je verstandig toevoegt
Wil je dat de verklaring echt iets zegt, dan voeg je een paar onderdelen toe die niet allemaal letterlijk als verplichting worden genoemd, maar die de verklaring controleerbaar maken:
| Onderdeel | Status | Waarom |
|---|---|---|
| Hoe de dienst werkt | Verplicht volgens de ACM | Kern van de verklaring |
| Samenwerking met hulpmiddelen | Verplicht volgens de ACM | Bezoekers weten wat ze kunnen verwachten |
| Hoe je aan de regels voldoet | Verplicht volgens de ACM | Laat zien dat je de eisen kent |
| De gebruikte norm, zoals WCAG 2.1 of 2.2 op niveau AA | Aanbevolen | Maakt je claim toetsbaar |
| Bekende problemen en wanneer ze zijn opgelost | Aanbevolen | Sluit aan op de meldplicht bij de ACM |
| Beroep op een uitzondering, zoals onevenredige last | Aanbevolen als het speelt | Je moet die afweging toch al vastleggen |
| Contactmogelijkheid voor problemen | Aanbevolen | Bezoekers kunnen een blokkade melden |
| Datum en methode van de laatste controle | Aanbevolen | Laat zien hoe actueel de verklaring is |
Waar zet je je toegankelijkheidsverklaring?
“Makkelijk te vinden” is concreter te maken dan je denkt:
- In de footer van elke pagina, met een duidelijke linktekst als “Toegankelijkheid” of “Toegankelijkheidsverklaring”. Niet weggestopt onder “Juridisch”.
- In je app in het menu of bij de instellingen, niet alleen in de appwinkel.
- Als gewone webpagina met koppen, lijsten en korte alinea’s. Een PDF is voor veel hulpmiddelen lastiger en wordt slechter gevonden.
- Op een vaste URL, zodat links in e-mails, je helpdesk en je algemene voorwaarden blijven werken.
- Met een mondelinge versie op dezelfde pagina, zoals een ingesproken audiobestand. Voeg de tekst er gewoon naast toe, die heb je al.
Denk ook aan je klantenservice. De ACM vraagt dat helpdesks en callcenters informatie over toegankelijkheid op een toegankelijke manier geven. Zorg dus dat je medewerkers weten waar de verklaring staat en wat erin staat.
Voorbeeld: zo kan een verklaring eruitzien
Stel: een webshop in tuinartikelen met vijftien medewerkers. Een verklaring kan dan deze opbouw hebben:
- Inleiding: “We willen dat iedereen bij ons zelfstandig kan bestellen. Op deze pagina lees je hoe onze webshop werkt met hulpmiddelen en waar we nog aan werken.”
- Hoe de webshop werkt: zoeken, filteren, bestellen als gast of met account, betalen en retourneren, in een paar zinnen per stap.
- Hulpmiddelen: “De webshop is te bedienen met alleen het toetsenbord en getest met een screenreader op desktop en mobiel. Je kunt de tekst vergroten tot 200 procent zonder dat er iets wegvalt.”
- Norm en controle: welke WCAG-versie en welk niveau je aanhoudt, wanneer je voor het laatst hebt getest en hoe (zelf of door een externe partij).
- Bekende problemen: “De kleurfilter in de categorie Bloempotten wordt nog niet goed voorgelezen. We verwachten dit op [datum] op te lossen. Tot die tijd helpt onze klantenservice je graag.”
- Contact: e-mailadres en telefoonnummer voor toegankelijkheidsproblemen, en de vermelding dat je een klacht ook kunt indienen bij ConsuWijzer van de ACM.
Let op: de zinnen hierboven zijn alleen een voorbeeld. Zet in je eigen verklaring alleen wat je echt hebt getest.
Veelgemaakte fouten
- Een gekopieerde standaardtekst die niets over jouw dienst zegt. De ACM vraagt juist om een beschrijving van hoe jouw dienst werkt.
- Beweren dat alles volledig toegankelijk is zonder test. Een klant die op een blokkade stuit en daarna die belofte leest, vertrouwt de rest van je verklaring ook niet meer.
- Een verklaring die nooit wordt bijgewerkt. Na een nieuwe checkout, plug-in of redesign klopt hij vaak niet meer.
- Een verklaring die zelf ontoegankelijk is, zoals een ingescande PDF of een pagina met tekst in afbeeldingen.
- Vertrouwen op een widget en dat in de verklaring als oplossing presenteren. Een overlay maakt een ontoegankelijke site niet toegankelijk.
Zo pak je het aan
- Stel vast of je verplicht bent en onder welke toezichthouder je valt: de ACM voor webshops en communicatiediensten, de AFM voor financiële diensten.
- Breng de huidige staat in kaart. Een gratis toegankelijkheidsscan geeft een eerste beeld. Test daarna je belangrijkste paden handmatig, zoals beschreven in toegankelijke webshop: van productpagina tot afrekenen.
- Schrijf de drie verplichte onderdelen in gewone taal, specifiek voor jouw dienst.
- Voeg norm, bekende problemen, contact en controledatum toe.
- Publiceer op een vaste URL, link vanuit de footer en je app, en zet er een mondelinge versie bij.
- Plan een vaste herziening, bijvoorbeeld bij elke grote release en minstens eens per jaar.
Conclusie
Een goede toegankelijkheidsverklaring is kort, specifiek en eerlijk. Ze beschrijft hoe jouw dienst werkt, hoe hij samengaat met hulpmiddelen en wat nog niet goed gaat. Dat is sterker dan een belofte van perfectie, en het is precies wat de toezichthouder wil zien.
Wil je dat de verklaring klopt omdat de site zelf klopt? Wij testen en herstellen je website op toegankelijkheid en leveren de onderbouwing voor je verklaring.
Veelgestelde vragen
Is een toegankelijkheidsverklaring hetzelfde als een keurmerk?
Nee. Een verklaring is een beschrijving die je zelf publiceert. Volgens de ACM is een certificaat, label of keurmerk niet verplicht.
Mag ik de verklaring als PDF publiceren?
Dat raden we af. Een gewone webpagina is voor de meeste hulpmiddelen het makkelijkst te lezen en te vinden. Bied een eventuele PDF hooguit als extra aan.
Wat betekent mondeling aanbieden?
De ACM noemt als voorbeeld een geluidsfragment. Je kunt de tekst bijvoorbeeld inspreken en het audiobestand naast de geschreven versie op dezelfde pagina zetten.
Moet ik problemen die nog niet zijn opgelost in de verklaring noemen?
Eerlijk vermelden wat nog niet werkt is verstandig en past bij de meldplicht aan de ACM. Een verklaring die meer belooft dan de site waarmaakt, werkt tegen je.
Gemaakt door
Manifest Digital Studio
Studio voor webdesign, SEO, GEO en digitale toegankelijkheid
Wij bouwen websites in WordPress en Bricks, optimaliseren voor Google en AI-zoekmachines en toetsen aan WCAG. Alles wat we beweren, onderbouwen we met bronnen of laten we zien met een tool die je zelf kunt gebruiken.
- Laatst bijgewerkt
- KVK
- 77937511
- Adres
- Pauwenburg 20, 3085KR Rotterdam
- Reactietijd
- Binnen 1 werkdag
Bronnen
