Toe­gan­ke­lijk­heids­wid­gets en overlays: waarom ze je site niet com­pliant maken

Een toegankelijkheidswidget of overlay maakt je website niet compliant, omdat hij de onderliggende code niet repareert. Toegankelijkheid wordt beoordeeld op hoe je site zelf is gebouwd: koppen, labels, toetsenbordbediening, contrast en tekstalternatieven. Een script dat daar bovenop draait, kan hooguit een deel van de symptomen verbergen, en soms maakt het de site voor hulpsoftware juist slechter.

Toch worden widgets nog volop verkocht met de belofte dat één regel code je site “WCAG-proof” maakt. Hieronder lees je waarom dat niet klopt, wat de Amerikaanse FTC daarover besloot en wat je beter met dat budget doet.

Wat is een toe­gan­ke­lijk­heids­wid­get?

Met een toegankelijkheidswidget of overlay bedoelen we een stukje JavaScript van een externe leverancier dat je aan je site toevoegt. Er zijn grofweg twee soorten:

• Voor­keu­ren­bal­ken: een knop, vaak met een rolstoelicoon, die een menu opent om tekst te vergroten, het contrast te verhogen, animaties te stoppen of de pagina te laten voorlezen.
• Au­to­ma­ti­sche re­pa­ra­tie: scripts die fouten in de pagina proberen te herkennen en ze in de browser van de bezoeker aanpassen, bijvoorbeeld door labels of alt-teksten toe te voegen, soms met AI.

Veel producten combineren beide. Het verkoopargument is meestal hetzelfde: snel, goedkoop en zonder je site aan te passen.

Stel: een webshop in sportartikelen krijgt een aanbieding voor een widget met een maandabonnement en een badge met “EAA-compliant”. Het klinkt als een snelle oplossing voor een lastige wet. Maar de vraag die ertoe doet, is niet of er een widget draait. De vraag is of een klant met een screenreader of alleen een toetsenbord zelfstandig kan zoeken, bestellen en betalen. Dat bepaalt de code van de webshop, niet het script erbovenop.

Waarom een toe­gan­ke­lijk­heid widget je site niet com­pliant maakt

DigiToegankelijk, het kennisplatform van de overheid, is daar duidelijk over: met accessibility overlays kun je niet aan de wet voldoen. Een overlay maakt een ontoegankelijke website niet toegankelijk. Dat stuk gaat over overheidswebsites, maar de redenering geldt net zo goed voor een webshop of bedrijfssite. De redenen zijn praktisch:

1. Au­to­ma­tisch vinden is beperkt, au­to­ma­tisch hers­tel­len nog meer

Software kan een beperkt deel van de toegankelijkheidsfouten automatisch vinden, en veel van die fouten kan ze niet automatisch oplossen. Een ontbrekende alt-tekst signaleren lukt, maar een goede alt-tekst schrijven vraagt begrip van de context: is dit een productfoto, een grafiek met cijfers of decoratie? Hetzelfde geldt voor een logische kopstructuur, duidelijke foutmeldingen of een begrijpelijke volgorde in een formulier.

2. Be­zoe­kers hebben hun eigen hulp­mid­de­len al

Wie blind of slechtziend is, gebruikt meestal al een screenreader, vergrotingssoftware of de instellingen van het besturingssysteem. Een knop voor grotere tekst of meer contrast voegt voor die groep weinig toe. Wat ze nodig hebben, is een site die goed samenwerkt met de hulpmiddelen die ze al hebben.

3. Overlays kunnen hulp­soft­ware vers­to­ren

In 2023 uitten het European Disability Forum (EDF) en de International Association of Accessibility Professionals (IAAP) samen zorgen over accessibility overlays. Volgens hen verstoren sommige overlays de hulpsoftware van bezoekers, verzamelen sommige privacygevoelige gegevens en wekken ze ten onrechte de indruk dat fouten zijn opgelost. Ook nieuwe technieken zoals AI maken een ontoegankelijke site volgens hen niet in één stap toegankelijk.

4. Je blijft zelf ve­rant­woor­de­lijk

Onder de European Accessibility Act ben je als aanbieder van de dienst verantwoordelijk, ook als een ander bedrijf je site bouwde of een tool levert. De ACM schrijft bovendien dat een certificaat, label of keurmerk niet verplicht is. Een widget met een “compliant”-badge geeft je dus geen juridische dekking.

De FTC-zaak tegen accessiBe

Hoe die beloftes uitpakken, liet de Amerikaanse Federal Trade Commission zien. In januari 2025 kondigde de FTC een schikking aan met accessiBe, de maker van het product accessWidget. Op 22 april 2025 werd de definitieve order vastgesteld: accessiBe moet 1 miljoen dollar betalen.

Volgens de FTC beweerde accessiBe dat zijn AI-product elke website WCAG-compliant kon maken, terwijl het dat niet voor alle sites deed. Daarnaast zou het bedrijf artikelen en reviews hebben laten verschijnen als onafhankelijke beoordelingen, zonder de onderlinge banden te melden. De order verbiedt accessiBe om zonder onderbouwing te claimen dat zijn geautomatiseerde producten een website WCAG-compliant kunnen maken of houden.

Dit is Amerikaans consumentenrecht en geen uitspraak over Nederlandse of Europese regels. Maar de les is universeel: een belofte van automatische compliance verdient argwaan.

Wat een widget wel en niet kan

Wanneer is een tool wél nuttig?

Automatisering is niet het probleem, wel de belofte dat het genoeg is. Tools zijn waardevol op deze plekken:

• Bij het testen: een automatische scan vindt snel technische fouten zoals ontbrekende labels en lage contrasten. Dat bespaart tijd, zolang je weet dat het een eerste filter is.
• In je ont­wik­kels­traat: automatische controles bij elke release voorkomen dat opgeloste fouten terugkomen.
• Als extra voor be­zoe­kers: voorkeuren die je zelf in je site bouwt, zoals respect voor de instelling “minder beweging” van het besturingssysteem, helpen wel. Daarover lees je meer in microinteracties in UX.

Zo pak je het aan

1. Test je site zonder widget. Schakel de overlay tijdelijk uit en kijk wat er dan overblijft. Zo zie je de echte staat van je site.
2. Scan en test hand­ma­tig. Begin met een gratis toegankelijkheidsscan zonder overlay en loop daarna de punten uit onze WCAG 2.2-checklist langs.
3. Test met de widget aan. Werkt je site met een screenreader nog net zo goed als zonder? Zo niet, haal de widget weg.
4. Herstel in de broncode. Pak de fouten aan in je thema, componenten en content, te beginnen met de taken waar klanten vastlopen.
5. Wees eerlijk in je ver­kla­ring. Beschrijf hoe je site zelf werkt, niet wat de widget belooft. In toegankelijkheidsverklaring maken lees je hoe.
6. Her­be­re­ken je budget. Een jaarabonnement op een overlay kan vaak beter naar het structureel oplossen van je belangrijkste pagina’s.

Con­clu­sie

Een toegankelijkheidswidget is geen kortere weg naar compliance. Het kennisplatform van de overheid en Europese belangenorganisaties zijn daar duidelijk over, en de FTC-zaak tegen accessiBe laat zien dat de grootste beloftes het minst standhouden. Wat werkt, is minder spectaculair: testen, herstellen in de code en dat blijven doen.

Wil je van je widget af zonder risico? Wij doen een toegankelijkheidsaudit met herstel in de broncode, zodat je site op eigen kracht toegankelijk is.