Backlink-audit: schadelijke links vinden en wanneer je (niet) disavowt

Een backlink audit is een systematische controle van alle sites die naar jou linken, met als doel risico’s, kansen en verloren waarde te vinden. Het eindresultaat is in de meeste gevallen géén disavow-bestand: Google negeert de meeste spamlinks zelf al. Disavowen is alleen zinvol als je een handmatige actie hebt gekregen of weet dat er op grote schaal manipulatieve links naar je site wijzen.

Toch is een audit nuttig. Je ontdekt welke links echt waarde hebben, welke pagina’s links verloren hebben en of er patronen zijn die je moet aanpakken. Hieronder lees je hoe je dat aanpakt.

Waarom een backlink audit doen?

Er zijn grofweg vier aanleidingen om je linkprofiel onder de loep te nemen:

• Een handmatige actie in Google Search Console wegens onnatuurlijke links naar je site. Dan is opruimen verplicht.
• Een verleden met twijfelachtige linkbuilding, bijvoorbeeld gekochte links of deelname aan linkruilnetwerken door een vorig bureau.
• Een onverklaarbare daling in rankings, waarbij je andere oorzaken (techniek, content, updates) al hebt uitgesloten.
• Een migratie of fusie, waarbij je wilt weten welke waardevolle links naar oude URL’s wijzen en dus een redirect nodig hebben.

Die laatste wordt vaak vergeten, terwijl het in de praktijk de meeste winst oplevert. Een link naar een pagina die een 404 geeft, levert je niets op. Een goede redirect herstelt die waarde.

Welke links zijn echt schadelijk?

Het internet zit vol rare links: scrapers die je content kopiëren, automatisch gegenereerde statistieksites, buitenlandse directories. Die zien er eng uit in een tool, maar zijn meestal onschuldig. Google herkent ze en geeft ze geen gewicht.

Echt problematisch zijn links die eruitzien als poging om rankings te manipuleren. Google’s spamrichtlijnen noemen onder meer:

• gekochte of verkochte links die PageRank doorgeven, zonder rel="sponsored" of rel="nofollow";
• overmatige linkruil (“link naar mij, dan link ik naar jou”);
• grootschalige gastblogcampagnes met keyword-rijke ankerteksten;
• links uit netwerken van sites die alleen bestaan om links te plaatsen (PBN’s);
• geautomatiseerd geplaatste links in reacties, forums of profielen.

Het verschil met een toevallige spamlink is intentie en patroon. Eén vage directory zegt niets. Veertig artikelen op onbekende blogs met allemaal de ankertekst “goedkope dakkapel Utrecht” vertellen wel een verhaal. Meer over wat een link wél waardevol maakt, lees je in wat is een goede backlink.

Beoordelingskader: houden, negeren of disavowen

Situatie	Risico	Actie
Scraper- of statistiekensite die je automatisch linkt	Laag	Negeren
Relevante site uit je branche, redactionele link	Geen	Houden en koesteren
Betaalde vermelding met rel="sponsored"	Geen	Houden
Betaalde link zonder sponsored of nofollow	Middel tot hoog	Laten aanpassen; lukt dat niet, disavowen
PBN of linkfarm die door jou of een bureau is ingezet	Hoog	Laten verwijderen of disavowen
Link naar een URL die nu een 404 geeft	Geen (wel verlies)	Redirect instellen naar de beste vervanger

Wanneer je (niet) disavowt

Met de disavow-tool in Google Search Console vertel je Google welke links of domeinen het moet negeren. Google zegt zelf dat de meeste sites deze tool niet nodig hebben, en dat verkeerd gebruik je prestaties kan schaden. Disavow je per ongeluk goede links, dan gooi je waarde weg.

Wel disavowen

• Je hebt een handmatige actie voor onnatuurlijke links en kunt niet alle links laten verwijderen.
• Je weet dat er in het verleden op grote schaal links zijn gekocht of geruild, en die zijn nog actief.

Niet disavowen

• Omdat een tool een “toxic score” toont. Die scores zijn een inschatting van de tool, geen oordeel van Google.
• Omdat links uit het buitenland komen of van sites met een lage autoriteit.
• Als reactie op een concurrent die jou zou aanvallen met spamlinks, zonder dat je daar enig effect van ziet.

Een disavow-bestand is een tekstbestand met één URL of één domein per regel. Een heel domein noteer je als domain:voorbeeld.nl. Regels die met # beginnen, zijn opmerkingen. De officiële uitleg vind je in de documentatie van Google Search Central.

Zo pak je het aan: backlink audit in zes stappen

1. Verzamel je data. Exporteer de links uit Google Search Console (Links-rapport) en vul aan met een externe tool als je die hebt. Geen enkele bron is volledig.
2. Groepeer per domein. Beoordeel domeinen, geen losse URL’s. Dat scheelt enorm veel werk.
3. Filter het onschuldige weg. Scrapers, bekende statistieksites en duidelijke ruis kun je markeren als “negeren”.
4. Zoek patronen. Kijk naar ankerteksten, plotselinge pieken in nieuwe links en clusters van sites met hetzelfde ontwerp of dezelfde hosting. Zie je veel exacte zoekwoorden als ankertekst, dan is dat een signaal.
5. Herstel verloren waarde. Check welke gelinkte URL’s een 404 of redirect-keten geven en zet nette 301-redirects op.
6. Beslis over opruimen. Vraag waar mogelijk om verwijdering of het toevoegen van rel="sponsored". Alleen wat overblijft en echt manipulatief is, gaat in een disavow-bestand.

Stel: een webshop in Zwolle heeft jaren geleden via een goedkoop pakket honderd “blogartikelen” met links gekocht. Er is geen handmatige actie, maar de links staan er nog. Dan is het verstandig om die domeinen te disavowen, zodat ze geen risico meer vormen. Een paar willekeurige spamlinks van scrapers laat je gewoon staan.

Twijfel je over de beoordeling, laat dan een professionele backlink-audit uitvoeren. Een verkeerd disavow-bestand is lastiger terug te draaien dan het lijkt, omdat het effect pas na verloop van tijd zichtbaar wordt.

Na de audit: het profiel gezond houden

Opruimen is maar de helft. De echte bescherming is een linkprofiel dat vooral bestaat uit verdiende, relevante links. Dat bouw je op met content waar anderen graag naar verwijzen, vermeldingen in vakmedia en lokale partners. Betaal je ergens voor een vermelding, gebruik dan altijd rel="sponsored". Het verschil tussen de link-attributen lees je in nofollow, sponsored en UGC. Wil je dat structureel laten doen, kijk dan naar duurzame linkbuilding die binnen de richtlijnen blijft.

Plan daarnaast een lichte controle eens per kwartaal. Je hoeft niet elke link te beoordelen; let vooral op plotselinge pieken en ongebruikelijke ankerteksten.

Conclusie

Een backlink audit is vooral een inventarisatie: wat heb je, wat ben je kwijtgeraakt en is er iets dat echt een risico vormt? Voor de meeste sites eindigt dat met een paar redirects en een gerust gevoel, niet met een lang disavow-bestand. Disavow alleen als er een handmatige actie is of als je zeker weet dat er manipulatieve links actief zijn. En bouw daarna aan een profiel waar je niet wakker van ligt.

Wil je zekerheid over je linkprofiel? Vraag een backlink-audit aan en weet precies waar je staat.